Ramadan; tentamens maken op een lege maag

19 juni 2015|Posted in: DUB.nl, Interview, Medium

“Het wordt een uitdaging”, verzucht Sara Achahchah (21) terwijl ze een hap neemt van haar wokmaaltijd. Sara is mijn studiegenoot van islam & Arabisch en net zoals ik tweedejaars student. We zijn allebei druk met de laatste loodjes van dit studiejaar. Hoewel we dezelfde tentamens moeten maken en we voor dezelfde vakken papers moeten inleveren, is er een verschil tussen haar tentamenperiode en die van mij. Zij moet hem combineren met de ramadan en ik niet. De vastenmaand waarin moslims tussen zonsopkomst en –ondergang niet eten en drinken, valt dit jaar namelijk gelijk met de tentamenperiode.

De avond voordat de islamitische vastenmaand begint eten we dan ook nog een laatste keer bij haar favoriete eettentje om de hoek bij de universiteit. Omdat het straks een maand niet meer kan; het restaurant is na zonsondergang al dicht. “Ik verheug me op de ramadan, maar tegelijkertijd zie ik er tegen op. Ik maak me zorgen over de ramadan in combinatie met mijn tentamens”, zegt Sara.

“Ik heb al een keer eerder een tentamen niet gehaald omdat ik toen aan het vasten was”, vervolgt Sara. “Dat was twee jaar geleden toen ik nog op de lerarenopleiding Frans zat en in de zomervakantie een inhaal-tentamen had. Ik kon mijn hoofd echt niet bij de luistertoets houden die ik moest maken en zakte dus. Gelukkig heb ik dat tentamen toen mogen herkansen op een moment buiten de ramadan. Mijn propedeuse hing namelijk af van die toets.”

De tentamenperiode is geen reden om het vasten te verbreken

Het is een spagaat waarin Sara en veel andere islamitische studenten zich in bevinden. Ze begrijpen dat het onmogelijk is om de tentamenperiode te verplaatsen – hoewel er in Engeland een discussie wordt gevoerd om dit wel te doen voor de eindexamens om te voorkomen dat islamitische studenten onderpresteren – en tegelijkertijd is niet-vasten ook geen optie. Althans dat maakt Imam Azzedine Karrat duidelijk tijdens een lezing voor de Utrechtse multiculturele studentenvereniging INSAN. “De tentamenperiode is geen reden om het vasten te verbreken”, reageert hij op een vraag van een studente. “Maar als ik naar college moet reizen?”, werpt de studente nog tegen. “Als je aan jouw buren vraagt waar je op zo’n moment bent, zullen zij dan zeggen “die is op reis”?”, vraagt de imam. “Nee”, beantwoordt hij zelf de vraag voordat de studente dat kan doen.

Er lijkt sprake van enige teleurstelling in de volle zaal. Een exceptie had de islamitische studenten uit de spagaat gered. Gelukkig krijgt de imam de zaal weer snel aan het lachen als hij zijn verhaal vervolgt. “We moeten niet lui worden tijdens de ramadan. Ga niet naar college in een joggingbroek als je dat normaal gesproken ook niet doet. Wees geen zombie tijdens de ramadan.”

Iets waar ik wel bang voor ben als ik het studieplan van mijn klasgenoot Sara hoor. Ze is van plan haar hele dag- en nachtritme om te gooien, vertelt ze terwijl ze de bak witte rijst met garnalen eet. “Ik ben van plan ’s nachts te gaan studeren in plaats van overdag. Als je na zonsondergang eet en drinkt heb je weer energie, dus ik denk dat dat effectiever is dan overdag studeren. Ik vind het al zo moeilijk om mij te concentreren, helemaal als ik niet heb gegeten en mijn koffie niet heb gehad.”

Dat betekent dat Sara na zonsondergang ongeveer vijf uurtjes heeft om te eten en te studeren. In Nederland vasten moslims namelijk gemiddeld negentien uur per dag. Van ongeveer drie uur ’s nachts tot tien uur ’s avonds. In een land zoals Marokko ligt dat lager op gemiddeld veertien uur en in Denemarken moeten moslims meer dan twintig uur zonder eten en drinken doen. “Het is een echte uitdaging”, verzucht ze voor een tweede keer tijdens ons gesprek. “Tegelijkertijd is het wel een goede test voor volgend jaar. Dan wil ik afstuderen en valt de ramadan weer tijdens de tentamenperiode. Dus ik zie dit jaar als een oefening voor volgend jaar.”

Ben je dan niet bang dat je je tentamens niet haalt?

Dat de Ramadan invloed gaat hebben op haar cijfers betwijfelt Sara geen moment. Tijdens de ramadan legt ze de lat minder hoog voor zichzelf. “Ik ga heel effectief studeren de komende week. Dat betekent dus ook dat het me niet uitmaakt wat voor cijfer ik haal. Als mijn eindcijfer maar voldoende is.” “Ben je dan niet bang dat je je tentamens niet haalt?”, vraag ik aan Sara. “Nee”, zegt ze resoluut. “God heeft gesteld dat vasten goed voor ons is. Dat betekent dat als ik een tentamen niet haal doordat ik aan het vasten ben, dat vast beter voor mij is.”

Hoewel op fluistertoon hoor ik in mijn omgeving soms ook andere geluiden. Af en toe biecht een islamitische vriend of vriendin op te spelen met de gedachte om niet te vasten op tentamendagen. Als je een heel blok je best hebt gedaan, dan is het zonde dat al dat harde werken door een dag vasten in de soep valt. Zo is de redenatie. “Het ligt eraan hoe ik me op een tentamendag voel”, vertelt een vriendin die liever niet bij naam in dit stuk vermeld wil worden. Niet-vasten is namelijk een taboe. “Door niet te drinken kan ik weleens hele erge hoofdpijn krijgen. Als ik een tentamen moet maken, dan zal ik er zeker voor zorgen dat de hoofdpijn verdwijnt. Als ik weet dat daar een paracetamol en een glas water voor nodig zijn, dan doe ik dat.”

Als Sara de laatste korrel van haar bak rijst op heeft, zegt ze lachend: “zo en nu wil ik een ijsje. Het is mijn laatste dag, dus nu kan het nog.” Het blijft even stil, waarna ze opeens heel hard lachend zegt: “in dat geval wil ik ook nog wel een biertje.” Als ze mijn verbaasde gezicht ziet zegt ze: “grapje”. 

Een lichtelijk aangepaste vorm van dit artikel is ook verschenen op DUB.nl. Het onafhankelijke medium van de Universiteit Utrecht.

Ramadan

 

3 Comments

  1. Famizo
    19 juni 2015

    Ja lijkt me zo lastig om dan te studeren! Maar ook slaapgebrek tast je hersenen aan. InshaAllah kan ze haar slaap een beetje inhalen overdag. Leuk interview!

  2. Anoniempje
    30 augustus 2017

    Het lijkt me erg lastig om een tentamen goed te maken op een lege maag. Zeker als het ook nog eens warm weer is, zal je daar nadelen van ondervinden. Ik heb respect voor de ramadammers maar eet alsjeblieft gewoon als je tentamens hebt ik denk niet dat god er mee zal zitten als je goed presteert 😉

  3. Ben
    4 september 2017

    Ik heb heel erg respect voor de mensen die de ramadam doen en dan tentamen week. Het lijkt mij niet verstandig maar ieder persoon is verschillend gelukkig.

Leave a Reply


You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*