Standplaats Nederland

8 september 2012|Posted in: Interview, Villamedia Magazine

Ruim honderd buitenlandse journalisten hebben Nederland als standplaats en doen dagelijks verslag van het reilen en zeilen in ons land. Maar waarom heeft Pakistan een journalist in ons kikkerlandje? En is het wel echt nodig dat onze buurlanden hier een vaste correspondent hebben?

Door: Lisa Groot en Annelies Waterlander

Malgorzata Bos-Karczewska (53) ontpopte zich tijdens haar studie economie tot journalist. Van 1989 tot 2000 was ze correspondent in Nederland voor de kwaliteitskrant Rzeczpospolita. Daarna veranderde haar rol naar commentator/deskundige over Nederland voor Poolse media en omgekeerd. Aan een betaalde journalist in de lage landen bleek in Polen geen behoefte meer.

‘Na de omwenteling van Polen waarbij het land van een plan­economie overging naar een markteconomie, opende de kersverse democratie zich naar de wereld. Er was een enorme behoefte aan informatie over andere landen, omdat in Polen alles vanaf nul moest worden opgebouwd.
Men wilde weten hoe wij bepaalde dingen in West Europa deden. Andersom wilde men in Nederland weten wat er in Polen aan de hand was. Ik sprong in dat gat. Als journalist voorzag ik in die enorme behoefte aan kennis, omdat ik beide landen kende.
Ik had twee petten op; voor Nederlandse media een Poolse en voor Poolse media een Nederlandse. Er was een enorme belangstelling voor verhalen over en weer. Alle verhaalideeën die ik bij de Volkskrant aandroeg mocht ik uitvoeren; het waren gouden tijden. Maar na anderhalf jaar – in 1991 – verschoof de interesse naar de implosie van de Sovjet-Unie.
Negen jaar later kreeg ik een telefoontje uit Polen dat mijn standplaats binnen twee weken zou worden opgeheven. Er moest bezuinigd worden. Sindsdien is er geen echte correspondent in Nederland meer, omdat Polen paradoxaal genoeg sinds de toetreding tot de EU erg naar binnen is gekeerd.
Omdat er geen Poolse correspondenten in Nederland zijn, was ik voor veel pers afgelopen februari het aanspreekpunt toen er ophef ontstond rondom het Polen-meldpunt van Geert Wilders. Vanuit mijn rol als hoofdredacteur van Polonia.nl – een website voor de Poolse gemeenschap in Nederland – informeerde ik buitenlandse media over hoe in Nederland werd gereageerd op het meldpunt. Nederlandse media vertelde ik hoe het meldpunt in Polen viel. Sindsdien zien veel media me als een Polen-specialist, maar ik voel me meer woordvoerder van de Polen in Nederland. Ik ben nu wederom schakel tussen twee werelden; de spin in het web. Ik ben inmiddels uitgegroeid van journalist tot iets anders, maar de publieke ruimte is nog altijd mijn speeltuin.’

Helmut hetzel (65) werkt vanuit Den Haag als multi­mediaal, freelance journalist. Hij is correspondent voor diverse Duits­talige media in Oostenrijk, Zwitserland, Luxemburg en Duitsland, zoals Die Welt, Die Presse, Westdeutsche Zeitung, Luxemburger Wort. In hoeverre is het noodzakelijk om op zo een korte afstand een vaste correspondent te hebben?

‘Onbekend maakt onbemind. Het is zeker nodig om een correspondent in een buurland te hebben. Veel Nederlanders weten te weinig over Duitsland en andersom is dat ook zo. We blijven al snel hangen in de clichés over windmolens, klompen, kaas en de Nederlandse tolerantie. Veel Nederlanders denken nog steeds dat Duitsers geen humor hebben. Maar Duitsers hebben gewoon een ander soort humor.
Wij leveren als correspondenten een belangrijke bijdrage aan het beeld dat  Duitsers, Oostenrijkers, Zwitsers en Luxemburgers van Nederland hebben. Nederland is anders, heeft een eigen cultuur en geschiedenis. Daarom is het belangrijk om een correspondent te hebben die uitlegt wat er gebeurt in dit land.
In Duitsland is men in het bijzonder geïnteresseerd in het economische nieuws uit Nederland, omdat Nederland  een van de belangrijkste handelspartners is. Binnen de Eurozone steunen Nederland, Finland, Oostenrijk, Duitsland en Luxemburg elkaar.  Luxemburg is het meest geïnteresseerd in het Nederlandse nieuws. Dit komt waarschijnlijk omdat tot 1890 de Nederlandse koning ook staatshoofd van Luxemburg was en Luxemburg deel uitmaakt van de Benelux-Unie.
De interesse in Nederlands nieuws is sinds de hereniging van Duitsland afgenomen. Met de verplaatsing van de hoofdstad van Bonn naar Berlijn is het zwaartepunt van Duitsland naar het oosten verplaatst.
Mij valt op dat de Nederlandse media steeds minder interesse tonen voor Europees en internationaal nieuws. Op de Duitse televisie zijn bijvoorbeeld speciale uitzendingen over Europa, in Nederland is er geen soortgelijk Europa-journaal.
Nederland is steeds meer met zichzelf bezig. Ik noem dat: navelstaarderij in de polder.’

Asad Mufty (65) kwam 27 jaar geleden naar Nederland op zoek naar vrijheid en vooral persvrijheid. Hij doet verslag over Nederland voor zijn thuisland Pakistan (The Daily Jang en Daily Mashriq) en India  (Daily Sahara en The Sahafat Daily). Landen die qua afstand én cultuur ver van Nederland verwijderd zijn en toch Nederland volgen.

‘Door de opkomst van televisie en daarna het internet is de wereld een dorp geworden. De Pakistaanse bevolking wil weten wat er in de wereld gebeurt en daar maakt ook Nederland deel van uit. Een klein deel weliswaar, maar het ligt aan het onderwerp hoe groot de rol van Nederland is. Voor de Pakistaanse media schrijf ik bijvoorbeeld over de Nederlandse politiek en economie. Nederland speelt een redelijk belangrijke rol in de EU en is daardoor ook een interessant land om te volgen voor de Pakistanen.
Het is niet zo dat alleen het grote nieuws over Nederland de Pakistaanse kranten haalt. Ik schrijf ook over de koninklijke familie en de Nederlandse cultuur.
Ik doe verslag van Nederland en wil dan ook de kleine gebeurtenissen beschrijven. Laatst zag ik op straat een bloedend meisje liggen. Dit bleek voor een filmopname te zijn. Ik heb toen een column geschreven over de groep jonge filmmakers en dit in internationaal perspectief geplaatst. Zo kan ook zacht nieuws de Pakistaanse media halen. Ook heb ik een column geschreven over de Olympische spelen en mijn laatste column ging over het Suikerfeest. Dit wordt in Nederland namelijk op een ander moment gevierd dan in Pakistan.
Mijn Pakistaanse collega’s verklaarden me voor gek toen ik naar Nederland ging. Als je in Pakistan voor de overheid schrijft kun je namelijk miljonair worden.
Vorige week zag ik op het nieuws dat de Pakistaanse overheid 400 biljoen roepies (57 miljoen euro, red.) heeft uitgegeven aan journalisten. De persvrijheid is wel verbeterd in vergelijking met vroeger. Je mag wat vrijer schrijven, maar op drie onderwerpen rust nog steeds een taboe; de overheid, religie en seks. In Nederland verdien ik veel minder als journalist, maar kan ik schrijven waarover ik wil en kan ik genieten van de democratie. ’

Lauren Comiteau (48) kwam zestien jaar geleden met één koffer vanuit Amerika naar Nederland. Omdat er in haar interessegebied Bosnië al genoeg journalisten zaten, besloot ze zich in Nederland te vestigen om verslag te doen van het Joegoslavië-tribunaal. Jaren later woont ze nog steeds in onze hoofdstad, omdat ‘Nederland voor Amerikanen een fascinerend land is’.

‘In Amerika was ik producer van een radioprogramma over journalistiek, maar eigenlijk had ik altijd al de droom om correspondent te worden. Het liefst wilde ik naar Bosnië omdat ik een beetje geobsedeerd was door de oorlog daar, maar er waren daar al zoveel correspondenten.
Daarom bedacht ik om naar Den Haag te gaan om verslag te doen van het Joegoslavië-tribunaal. Het merendeel van mijn werkgevers hadden al wel een correspondent in Londen, Brussel of Parijs, maar nog niemand in Nederland. Ze zeiden tegen mij: “sure go there, er is altijd wel een verhaal te maken over marihuana of prostitutie”.
In de zestien jaar dat ik nu correspondent ben heb ik nog nooit geschreven over de uitslag van de Nederlandse verkiezingen. Ook ga ik dat niet doen. Niemand weet wie Mark Rutte is. Als Geert Wilders minister-president zou worden of hoog in de peilingen zou staan, dan zouden ze me bellen, maar anders interesseert het ze niet.
Het merendeel van mijn cliënten  wil mainstream nieuws. Ze wachten op het grote vuurwerk. Zo kreeg ik bijvoorbeeld afgelopen week tientallen telefoontjes tijdens de mogelijke vliegtuigkaping.
Sommige van mijn andere werkgevers gaan voor iets minder voor de hand liggende verhalen. Zij laten mij schrijven over mijn gestolen bakfiets die ik terugvond dankzij Marktplaats en terugkreeg met behulp van een undercoveractie van de Amsterdamse politie.
Na 9/11 was het moeilijker om mijn verhalen kwijt te raken. Alles draaide om terrorisme en oorlog. Het kon niemand iets schelen wat er in het buitenland gebeurde. Maar mijn werk als correspondent is juist het laten zien waarom bijvoorbeeld de politieke verschuivingen in Nederland toch relevant zijn voor Amerika.’

Leave a Reply


You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*